Przemówienie papieża Leona na Kapitule Generalnej Zakonu Augustiańskiego
15 września 2025 roku
Najdrożsi Bracia,
cieszę się, że mogę być tutaj z wami z okazji waszej Kapituły Generalnej. Mogę powiedzieć, że czuję się jak w domu i że uczestniczę w tym, czego doświadczacie w tych dniach, również wewnętrznie – w duchu duchowego współdzielenia. Dziękuję Przeorowi Generalnemu, który zakończył swoją posługę, i pozdrawiam nowo wybranego Przeora: do tego tak wymagającego zadania potrzebna jest modlitwa nas wszystkich – nie zapominajmy o tym!
Znaczenie wewnętrzności
Kapituła Generalna jest cenną okazją, by wspólnie się modlić i rozważać otrzymany dar, aktualność charyzmatu, a także wyzwania i problemy, które stają przed wspólnotą. Podejmując różne działania, celebracja Kapituły oznacza wsłuchiwanie się w Ducha, w pewnym sensie w analogii do tego, co mówił nasz ojciec Augustyn, przypominając o znaczeniu wewnętrzności w drodze wiary: „Nie wychodź na zewnątrz, wróć do siebie: prawda mieszka w człowieku wewnętrznym” (De vera religione, 39, 72).
Z drugiej strony, wewnętrzność nie jest ucieczką od naszych osobistych i wspólnotowych odpowiedzialności, od misji, którą Pan powierzył nam w Kościele i świecie, od pytań i naglących problemów. Wraca się do siebie po to, by potem wyjść jeszcze bardziej zmotywowanym i entuzjastycznym w misji.
Powrót do siebie odnawia zapał duchowy i duszpasterski: wraca się do źródła życia zakonnego i konsekracji, aby móc dawać światło tym, których Pan stawia na naszej drodze. Na nowo odkrywa się relację z Panem i z siostrami oraz braćmi z własnej rodziny zakonnej, ponieważ z tej komunii miłości możemy czerpać inspirację i lepiej stawiać czoło sprawom życia wspólnotowego i wyzwaniom apostolskim.
Powołanie i formacja początkowa
W tym kontekście, po głębokiej i wieloletniej refleksji, zatrzymujecie się nad niektórymi tematami, które chciałbym krótko przypomnieć. Przede wszystkim temat zasadniczy: powołania i formacja początkowa. Lubię przypominać to wezwanie św. Augustyna: „Kochajcie to, czym będziecie” (Kazanie 216, 8). Uważam, że jest to cenna wskazówka, szczególnie po to, by nie popełniać błędu wyobrażania sobie formacji zakonnej jako zestawu przepisów do przestrzegania, rzeczy do wykonania czy też gotowego stroju, który należy biernie włożyć.
W centrum wszystkiego jest bowiem miłość. Powołanie chrześcijańskie, a zwłaszcza zakonne, rodzi się tylko wtedy, gdy odczuwa się pociąg do czegoś wielkiego, do miłości, która potrafi karmić i nasycać serce. Dlatego naszą pierwszą troską powinno być pomaganie, szczególnie młodym, by dostrzegli piękno powołania i pokochali to, czym mogą się stać, gdy je przyjmą. Powołanie i formacja nie są rzeczywistościami z góry ustalonymi: są przygodą duchową, która obejmuje całą historię osoby i jest przede wszystkim przygodą miłości z Bogiem.
Formacja intelektualna
Miłość, którą – jak wiemy – Augustyn postawił w centrum swego duchowego poszukiwania, jest również kryterium fundamentalnym dla wymiaru studium teologicznego i formacji intelektualnej. W poznaniu Boga nie można dojść do Niego wyłącznie rozumem i szeregiem teoretycznych informacji, ale chodzi przede wszystkim o to, by dać się zadziwić Jego wielkością, by stawiać sobie pytania o siebie i o sens wydarzeń, by w nich odnajdywać ślady Stwórcy, a przede wszystkim, by Go kochać i sprawiać, by był kochany.
Tym, którzy studiują, Augustyn zaleca wielkoduszność i pokorę, które rodzą się właśnie z miłości: wielkoduszność, by dzielić się z innymi swoimi poszukiwaniami, aby służyło to ich wierze; pokorę, by nie popaść w próżną chwałę tych, którzy szukają wiedzy dla niej samej, czując się lepszymi od innych z powodu jej posiadania.
Życie wspólnotowe
Jednocześnie niepojęty dar Bożej miłości jest tym, na co powinniśmy patrzeć, jeśli chcemy jak najlepiej przeżywać także życie wspólnotowe i działalność apostolską, dzieląc się naszymi dobrami materialnymi, a także ludzkimi i duchowymi. Pamiętajmy, jak skuteczne są słowa zawarte w naszej Regule: „jak z jednej spiżarni otrzymujecie żywność, tak też i odzież pobierajcie z jednej westiarni” (Reguła, 30). Pozostańmy wierni ewangelicznemu ubóstwu i sprawmy, aby stało się ono kryterium przeżywania wszystkiego, czym jesteśmy i co posiadamy, włącznie ze środkami i strukturami, w służbie naszej misji apostolskiej.
Wyzwania misyjne
Wreszcie, nie zapominajmy o naszym powołaniu misyjnym. Począwszy od pierwszej misji w 1533 roku, augustianie głosili Ewangelię w wielu częściach świata z pasją i wielkodusznością, troszcząc się o lokalne wspólnoty chrześcijańskie, poświęcając się edukacji i nauczaniu, oddając się ubogim i podejmując dzieła społeczne i charytatywne.
Ten duch misyjny nie może zgasnąć, ponieważ również dziś jest bardzo potrzebny. Zachęcam was, aby go ożywiać, pamiętając, że misja ewangelizacyjna, do której wszyscy jesteśmy powołani, wymaga świadectwa pokornej i prostej radości, gotowości do służby oraz dzielenia życia z ludem, do którego jesteśmy posłani.
Najdrożsi, życzę wam, abyście kontynuowali prace Kapituły w radości braterskiej i z sercem gotowym przyjąć natchnienia Ducha. Modlę się za was, aby miłość Pana inspirowała wasze myśli i czyny, czyniąc was apostołami i świadkami Ewangelii w świecie. Niech wstawiają się za wami Najświętsza Maryja Panna i św. Augustyn, a na tą duchową drogę niech wam towarzyszy apostolskie błogosławieństwo.
Odpowiedzi Ojca Świętego na pytania uczestników Kapituły
Ojciec Święty, po przemówieniu skierowanym do uczestników 188. Kapituły Generalnej, odpowiedział na kilka pytań dotyczących postawy wobec cierpień ludzkości, przyszłości Kościoła, roli życia kontemplacyjnego oraz miejsca kobiety w przestrzeni eklezjalnej.
Odkrywać Boga w człowieczeństwie
Mówiąc o odpowiedziach, jakie należy dawać współczesnemu światu, Leon XIV wyjaśnił, że w życiu przeplatają się chwile radości i cierpienia, trudności, a różne stany ducha sprawiają, że wiele osób traci sens istnienia lub przeżywa głębokie kryzysy wiary. Jako augustianie, odpowiedź znajdujemy w bliskości z ludźmi, w tym, by z nimi się śmiać i płakać – podkreślił papież, przypominając, że św. Augustyn nie tworzy teologii teoretycznej, lecz teologię wcieloną, która mówi o odkrywaniu obecności Boga w naszej ludzkiej rzeczywistości.
Papież raz jeszcze wskazał na serce tego, co autentycznie augustiańskie, czyli na życie wspólnotowe – i wezwał do prawdziwej komunii życia, do wspólnego świętowania i wspólnego przeżywania smutku, do dawania świadectwa, także własnym życiem, razem z braćmi, o Jezusie umarłym i zmartwychwstałym.
Docenić obecność w Afryce
Odpowiadając zakonnikom z afrykańskich okręgów, którzy zapytali, czego od nich oczekuje, papież Leon XIV podkreślił, że żywotność Kościoła w Afryce jest bogactwem dla całego Zakonu. Zwrócił uwagę, jak ważny jest dialog między młodymi i starszymi. Aby wesprzeć te regiony, w których występuje kryzys powołań i spadek zaangażowania, Ojciec Święty zachęcił braci, aby ich obecność była owocna, a także by dzielili się entuzjazmem i młodością swoich powołań.
W Kościele i w Zakonie potrzebne jest lepsze słuchanie siebie nawzajem – młodych i starszych, korzeni i tradycji – aby zobaczyć, co można ofiarować i o czym świadczyć – dodał papież. Do młodych zakonników, którzy podjęli odpowiedzialne funkcje w Zakonie, skierował zachętę do modlitwy, wspierania braci i szerokiego spojrzenia. To pewne drogowskazy na pięknej, choć trudnej drodze wiary. Zalecił łączenie pokory, wytrwałości, pasji i umiejętności przewodzenia, aby sprostać chwilom próby.
Obecność kobiet w Kościele
Na zakończenie trzy mniszki opowiedziały o cennej i wymagającej pracy, jaką wykonują w milczeniu w pięciu federacjach augustiańskich na całym świecie. Papież wykorzystał tę okazję, by podkreślić, że życie kontemplacyjne jest skarbem o wielkiej wartości dla Zakonu i dla Kościoła, który być może w historii nie zawsze był należycie doceniany i promowany. Należy uznać bogactwo, jakie Zakon wnosi swoją obecnością i różnorodnymi charyzmatami – powiedział. Kościół nie może opierać się wyłącznie na duchowieństwie i na mężczyznach. Obecność kobiet jest niezwykle ważna w wielu dziedzinach – zakończył Leon XIV – nie tylko w życiu kontemplacyjnym i konsekrowanym.
Źródło: https://www.augustinianorder.org
